در محضر صاحب دلان - 1

ابواسحاق، ابراهيم بن احمد بن اسماعيل خوّاص‏ (1)

صاحب علم و عمل، يگانه‏ ى عصر خويش و مورد توجه اوليا است. در طريقت، قدمى عظيم داشت، در حقيقت به كمال رسيد و سرآمد كسانى است كه طريق توكّل را پيموده‏ اند. وى را از اقران جنيد و نورى برشمرده ‏اند كه با شيروانى و جعفر خلدى مصاحبت داشت و از شاگردان اخلاقى شيخ عبداللَّه مغربى بود. ابراهيم در سال 291 از دنيا رفت و يوسف بن حسين وى را غسل داده و در زير حصار طَبَرَك‏(2) دفن نمود.
از بیانات اوست:
- هر كه حقّ تعالى را شناخت، لازمه‏ ى وفاى عهد آن است كه آرام گيرد با خداى تعالى و اعتماد به وى كند.
- هر كه اشارت كند به خداى تعالى و سكونت به غير او گيرد، خدا او را مبتلا گرداند.
چنان چه به خدا رجوع نمايد، آن بلاها از وى دور سازد؛ و چنان چه با غير حق تعالى سكونت او دايم شود، حقّ سبحانه رحمت خود از دل خلق ببرد و او را لباس طمع در پوشد، تا پيوسته مطالبه‏ ى طمع از خلق كند و خلق را بر وى شفقّت نباشد، تا جايى رسد كه زندگى او به سختى و ناكامى گذرد و مرگ وى به دشوارى و حيرت و بلا و رنج باشد و حاصل آخرت وى، ندامت و تأسّف باشد.

ادامه مطلب: در محضر صاحب دلان - 1

کودکان به توحید نزدیک ترند

علامه طهرانی رحمة الله علیه در کتاب روح مجرد میفرمایند:

  سید هاشم حداد رحمة الله علیه ميفرمودند: چقدر من از اين كلام رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم خوشحال میشوم و هر وقت ياد آن ميكنم حالت ابتهاج و مسرّت به من دست ميدهد، آنجا كه فرموده است:
إنِّى أُحِبُّ مِنَ الصِّبْيَانِ خَمْسَةَ خِصَالٍ: الاوَّلُ أَنَّهُمُ الْبَاكُونَ؛ الثَّانِى عَلَى التُّرَابِ يَجْتَمِعُونَ؛ الثَّالِثُ يَخْتَصِمُونَ مِنْ غَيْرِ حِقْدٍ؛ الرَّابِعُ لَا يَدَّخِرُونَ لِغَدٍ؛ الْخَامِسُ يُعَمِّرُونَ ثُمَّ يُخَرِّبُونَ. [كتاب «زَهْرُ الرَّبيع» سيّد نعمت الله جزائرى، طبع سنگى، ص 259 به نقل از کتاب روح مجرد]
«من پنج كار اطفال را دوست دارم: اوّل آنكه پيوسته گريانند؛ دوّم آنكه برسر خاك گِرد می ‏آيند؛ سوّم آنكه بدون حقد و كينه با هم دعوا می ‏كنند؛ چهارم آنكه براى فردا چيزى را ذخيره نمی ‏نمايند؛ پنجم آنكه خانه می‏سازند و سپس آنرا بدست خودشان خراب می‏كنند.»
مراد آنستكه: اطفال چون به فطرت نزديكترند، يعنى به توحيد نزديكترند؛ أنانيّت پوچ و استكبار واهى و شخصيّت مجازى در ميانشان نيست. فلهذا چون خنده غفلت انگيز، و عمارتهاى بهجت آميز، و كينه‏ هاى بى اساس امّا ريشه دار، و ذخيره كردن اموال و انباشتن بر اساس وَهم و پندار، و اتّكاى به دنيا و دلبستگى بدان، در ميان ايشان وجود ندارد يعنى همه بالفِطرَه اهل توحيد ميباشند و فناى آنان فطرةً در ذات خدا بيشتر است، بيشتر مورد علاقه پيامبر ميباشند.
امّا همينكه به غرور جوانى و به كهولت و دوران كهنسالى و پيرى ميرسند و غرور شهوت و غضب و أوهام و اعتباريّات دامنگيرشان ميگردد و حبّ مال و جاه و اعتبار در زمان پيرى مغزشان را پر ميكند، همه آن غرائز پاك و فطرت سالم و دست نخورده را از دست ميدهند، و به باطل در برابر حقّ عشق می ‏ورزند، و عمر و حيات و سرمايه علم و قدرت و امن و امان را به مُفت بلكه به منهاى فائده و در برابر ضررهاى هنگفت می فروشند و مبادله می ‏كنند. و اين موجب بُعد و دورى از رحمت خداست كه ايشان را از وادى محبّت دور ميكند؛ إلّا مَنْ عَصَمَهُ اللَهُ، وَ قَليلٌ ما هُمْ.

نزول قرآن به صورت تجافی است یا تجلی؟

حضرت آیت الله جوادی آملی میفرمایند:

در امور مادي مانند فرود آمدن باران، نزول و پايين آمدن، همراه با تجافي است يعني قطرات باران مثلاً تا آن زمان كه فرود نيامده باشد، در بالاست و در پايين نيست و آن زمان كه نزول يافت و پايين آمد، ديگر در بالا وجود ندارد و در اين هنگام آن مرتبه فوقاني اجوف و توخالي شده است و داراي اين قطرات نازل شده نيست. بنابراين، در نزول به نحو «تجافي»، و «تجاوف»، شي‏ء مادّي پيش از نزول در بالاست و پايين نيست و پس از نزول، در پايين است و ديگر در بالا وجود ندارد.
در مقابل، نزول به نحو «تجلّي» آن است كه حقيقت فوقاني، به نحو خالي نمودن مقام عالي پايين نمي‏آيد بلكه همواره در محل و موطن عالي خود مستقر و موجود است و آنچه كه پايين مي‏آيد، رقيق شده آن حقيقت است و جلوه و تجلّي آن.

ادامه مطلب: نزول قرآن به صورت تجافی است یا تجلی؟

عظمت قرآن و اهل بیت علیهم السلام

علامه حسن زاده آملی حفظه الله میفرمایند:

بنده حدود سی سال پیش، سخنی با یک ریاضی دان داشتم تا اینکه کلام کشید به این شکل هندسی " قطاع ". من از او به خاطر غرض الهی که در نظر داشتم، سوال کردم: عزیز من، از این شکل، چند حکم هندسی میتوان استفاده کرد؟
گفت: شاید هفت تا ده تا حکم.
گفتم: مثلا بیست تا چطور؟
گفت: شاید ممکن است.
گفتم: دویست تا چطور؟
به من نگاه میکرد که آیا دویست حکم هندسی میتوان از آن استنباط کرد و توقف کرد.
گفتم: دو هزار تا چطور؟

ادامه مطلب: عظمت قرآن و اهل بیت علیهم السلام